• Full Screen
  • Wide Screen
  • Narrow Screen
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Blauwe Kiekendief

Na de vestiging in het open duin van Vlieland in de 70-er was er aanvankelijk een geleidelijke toename van het aantal blauwe kiekendieven. In 1995 werden nog 9 paren vastgesteld. Daarna liep de stand terug: 4 paren in 2001 en 2 paren in 2002 en 2003.

Friesche vogelnaam / Fryske fûgelnam: Blauwe Hoanskrobber

Grafiek hiernaast komt uit: SOVON & CBS 2005. Trends van vogels in het Nederlandse Natura 2000 netwerk. SOVON-informatierapport 2005/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.

Blauwe Kiekendief Circus cyaneus (Linnaeus: Falco) 1766 Een der drie inheemse kiekendiefsoorten, als broedvogel de zeldzaamste, als wintergast de talrijkste. Kiekendieven zijn nooit populair geweest bij valkeniers (zie WNV i.v. Zwemmer), een belangrijke reden waarom er maar verduiveld weinig historische gegevens zijn. Dan zijn in ieder geval vrouwtjes en jonge vogels ook nog eens heel lastig van elkaar te onderscheiden, dus dat maakt dat de historische gegevens, vooral de wat oudere, behept zijn met een identificatieprobleem [bijv. in Veldhuizen 1928: "Van den blauwen kiekendief heb ik weinig te zeggen. Hij is zoo moeilijk van den vorigen te onderscheiden. Een enkelen keer meen ik aan een andere vlucht er een te zien bij het Zuidlaardermeer, maar zeker van mijn zaak ben ik niet." (p.127)].

Ook de volgende citaten uit Schlegel 1852 (p.62) geven te denken: "De blaauwe kuikendief, in Gelderland Elsebusch, in Drenthe Noordsche valk genoemd. Broeit in de graanvelden en op de vlakten der provinciën Gelderland, Drenthe en Noord-Brabant. Wordt van tijd tot tijd, in het najaar in Holland geschoten. Verhuist in den winter." en "De aschgraauwe kuikendief. Broeit in Holland in de pannen der duinen. Gedurende den zomer ook in Gelderland geschoten. Verhuist in het najaar." [het gebroed hebben van de Grauwe Kiekendief Ý in de duinen klopt; het volop geschoten zijn helaas ook] Zelfs Linnaeus 1758 heeft van de kiekendieven (en hun plaats in de systematiek) nog maar weinig kaas gegeten.
In zijn 1758-editie ontbreekt cyaneus geheel en al, terwijl pygargus en aeruginosus de ver uiteenliggende volgnummers 9 en 24 hebben. In de verzamelingen van Vroeg en Wegman (geveild 1764 resp. 1765) bevonden zich 9 resp. 5 opgezette Roofvogels (vergeleken met 4 resp. 5 opgezette Uilen): de Roofvogels in die tijd werden niet geschoten ten behoeve van verzamelende (en dus ook de wetenschap dienende) ornithologen, maar gewoon om ze (als vermeend schadelijk) maar uit het (jacht)veld kwijt te zijn! Van Heenvliet c.1636, die voor zijn tijd zeer gedetailleerde vogelbeschrijvingen geeft, deelt de "Wou, Elsbuijs oft Kiekendief" zelfs niet bij de Roofvogelen in (lees: Edele Roofvogelen, zulke als de valkenier gebruikt), maar bij de Scherpvogelen (hierbij ook de Kraaien), lees: "tuig".

Hoewel de titel van zijn werk (Het Jacht-Bedrijff) zou doen verwachten, dat juist de Roofvogels nauwkeuriger beschreven zouden worden dan bijv. de Zangvogels, valt uit Van Heenvliets beschrijvingen absoluut niet op te maken om welke soorten kiekendieven het nu gaat (alleen met de Rietwou zal wel de Bruine Kiekendief bedoeld zijn geweest). Jacob van Maerlant c.1266 heeft een "Porphiro" ("Desen hetewi den broecaren"), waar zelfs niet uit op te maken is of hiermee nu de Bruine Kiekendief dan wel de Visarend bedoeld wordt. Naarmate dus de historie ouder wordt, worden de beelden onduidelijker. Dit is uiteraard een algemene geldigheid, maar bij de studie van de vanouds inheemse Roofvogels is het wel bijzonder hinderlijk. Heenvliet C J van, c.1636. Jacht-Bedryff. Uitgave Swaen A E H, 1948. uittreksel door Be van Kuik + internet Veldhuizen A van, 1928. De vogelen des hemels. J.H. Kok, Kampen. Maerlant Jacob van, c.1266. Der Natueren Bloeme. Uitg. Verwijs E, 1878 (nadruk 1980). {hierin boek III. B = Brussels handschrift} Vroeg A, 1764. Beredeneerde Catalogus Van eene, by uitstek fraaye en weergaaloo­ze Verzameling, zoo van Inlandsche als Uitheemsche Vogelen, Viervoetige en Gekorvene Dieren. 's Gravenhage. (auteur Vosmaer) Wegman, 1765. Beredeneerde et Systematische Catalogus Van eene, by uitstek, fraije en weergaloze Verzameling, zoo van Inlandsche als Uitheemsche Vier­voetige Dieren, Vogelen, &c &c. 's Gravenhage. (auteur Vosmaer)

Informatie/tekst van Klaas J. Eigenhuis

1 Succesvol broedgeval van de Blauwe Hoanskrobber in 2007 Leo Heemskerk 374

Willekeurig Foto

Ads door Google

You are here: De vogels - Broedvogel - Blauwe Kiekendief